صفحه نخست
پیوندهای روزانه

دوشنبه 12 شهریور 1397 ساعت 7:54 ب.ظ

وجدان كاري و بهره وري

اگر از تعريف متداول بهره وري يعني نسبت ميان ستاده ها به داده ها بگذريم و بهره وري را در نگاهي كلي تر نوعي فرهنگ استفاده بهينه تر از امكانات بدانيم براساس ديدگاه رنسيس ليكرت[1] سه دسته متغير علتي[2]، ميانجي[3]، و غايتي يا بازده[4] ميزان بهره وري سازماني را تعيين مي‌كنند.

الف- متغيرهاي علتي

اين متغيرها عبارتند از عواملي كه در رشد و توسعه دروني يك سازمان و نتايج و حاصل كار آن تاثير دارند. اين متغيرها، متغيرهاي مستقلي هستند كه به وسيله سازمان و مديريت آن مي توانند تغيير يا تعديل پيدا كنند.

ب- متغيرهاي ميانجي

اين متغيرها عبارتند از راهبردها، مهارتها، ارزشها، گرايشها و ساير متغيرهاي ديگر همانند احساس وجدان كاري كه بر متغيرهاي علتي تاثير مي گذارند و بر رفتار منابع انساني موثرند.

ج-متغيرهاي بازده (غايتي)

اين متغيرها عبارتند از متغيرهاي وابسته اي كه دستاوردهاي سازمان (يعني ميزان بهره وري) را نشان مي دهند. رابطه اين سه متغير در شكل زير نشان داده شده است. (162).

 

 

 

 

 

(متغيرهاي علتي)

 

(متغيرهاي ميانجي)

 

(متغيرهاي بازده)

سبك مديريت

راهبردهاي مديريت

ساختار سازماني

هدفهاي سازماني

تكنولوژي

و غيره

 

ادراكات  وجدان‌كاري 

انتظارات

مفاهيم نقش گرايشها

سنتهاي گروه كار

ارزشها و هدفها

نيروهاي انگيزشي

وجدان كاري

 

توليد

هزينه‌ها

فروش

درآمدها

رابطه سازمان-اتحاديه

نقل و انتقال

ترك كار و غيره

 

رابطه ميان متغيرهاي علتي، ميانجي و بازده

 

 

 

 

تعريف داده‌ها:

ريجز و فيلكس معتقدند كه داده ها[5] در ساده ترين شكل خودشان، «كالاها و خدمات توليد شده» توسط فرد، واحد يا سازمان است (198). بنابراين، در يك نسبت عام بهره وري داده (صورت كسر) به اين شكل است:

كالاها و خدمات توليد شده (داده‌ها)

 

=

 

بهره وري

نهاده‌ها

با وجود اين در مقابل افزايش رقابت در سراسر جهان و تاكيد دائم بر كيفيت بر اين اساس به نظر ميرسد كه تعريفي بهتر براي داده‌ها اين است: «شمار كالاها و خدمات توليد شده كه قابل مصرف، فروش و داراي كيفيت قابل قبول هستند.» بيشتر سازمانها هنوز با اين مفهوم كار مي كنند كه بهره وري شمارشي خام از كالاها و خدمات توليد شده است. (51).

براي مثال به گزارش عملكرد واحد تداركات كميته ملي المپيك در سال 1377 اشاره مي كنيم.

-        خريد بيش از هزار و هفتصد دست گرمكن جهت اردوهاي تداركاتي و اعزام تيم هاي ملي به تايلند

-        خريد بيش از چهار هزار عدد تي شرت جهت اردوهاي تداركاتي و اعزام تيم‌هاي ملي به تايلند.

-        خريد بيش از هزار و دويست جفت كفش ورزشي جهت اردوهاي تداركاتي و اعزام تيم‌هاي ملي به تايلند.

-        خريد بيش از هزار عدد ساك ورزشي جهت اردوهاي تداركاتي و اعزام تيم هاي ملي به تايلند.

-        خريد بيش از هزار بچ جهت اردوهاي تداركاتي و اعزام تيم هاي ملي به تايلند (199).

انواع مقياس داده

نخستين مرحله يراي تعيين مقياس هاي داده در سازمانها و وضعيت‌هاي مختلف، تعيين سطح سيستم اندازه گيري است. به طور كلي داده ها را مي توان در دو سطوح كلي اندازه گرفت:

-        محصولات و خدمات نهايي تمام يك سازمان، كه و

-        داده هاي ميانجي در يك سازمان كه ممكن است بخشي از محصولات و خدمات نهايي باشند يا نباشند (51).

براي مثال در كميته ملي المپيك ملاحظه‌ مي كنيم كه داده نهايي «تدوين ونشر اخبار» كتب، نشريات و مقالات ورزشي و هنري مربوط به المپيك و فدراسيونها و مقررات فني بين المللي» است. ولي داده هاي ميانجي «حروفچيني گزارشات، جزوات، دعوتنامه ها و مقايسه ارزيابي بازيهاي غرب آسيا» است و يا «سلامتي بعنوان يك داده ميانجي در باشگاه‌هاي ورزشي در نظر گرفته مي شود. داده ها را مي توان و بايد در بيشتر سازمان ها در سطوح مختلف اندازه گرفت. تنها زماني كه يك ساز مان نسبتا كوچك و ساده است و يك داده هم جنس دارد؛ يك مقياس واحد داده كافي مي‌باشد.»

فقدان نسبي اندازه گيري در بخش خدمات به اين حقيقت نسبت دادني است كه يك خدمت هيچ داده مادي توليد نمي كند و بنابراين به نظر مي رسد كه اندازه‌گيري دشوارتر باشد. عقل معمولي مي گويد چيزي را كه شما نمي توانيد ببينيد. لمس يا احساس كنيد، بنابراين اندازه گرفتن آن دشوار است. ولي وقتي  شخصي خدمتي دريافت مي كند مي تواند درباره ضعيف بودن يا خوب بودن آن اظهار نظر كند، به هر حال خدمات اثرات قابل توجه دارند و سازمانهاي خدماتي مثل سازمان تربيت بدني (اماكن ورزشي) به اين دليل وجود دارند كه تفاوتي ايجاد كنند،  ايجاد تفاوت درواقع چيزي است كه يك سازمان خدماتي در آن خلاصه مي شود. بنابراين ماهيت و درجه اختلافي كه يك سازمان خدماتي فراهم مي‌كند بسيار قابل اندازه گيري است، و بايد هم اندازه گيري شود (51).

يك وسيله بسيار نيرومند كه براي تعيين داده‌ها در سطوح بسيار در يك سازمان به كار مي رود نقشه برداري سازماني ناميده مي شود. (121).

اين فرايند رويه‌اي نسبتاً ساده است كه استفاده از مواد، كار و فرايندها را در سازمان دنبال مي‌كند.



[1] - Rensis Likert

[2] - Causal

[3] - Interuning

[4] - End Result

[5] - Out put



دانلود مقاله و پایان نامه
(0 نظر)
(102 بازدید)
نوشته شده توسط fsad wqwd
  بازدید کل: 1943   بازدید امروز: 8   بازدید یک ماه اخیر: 1174